Thời gian gần đây, thị trường chứng khoán ghi nhận nhiều doanh nghiệp công bố kế hoạch mua cổ phiếu quỹ.
CTCP Đầu tư Thế giới Di động (MWG) đã thông báo mua lại 10 triệu cổ phiếu theo phương án đã được thông qua, thực hiện qua khớp lệnh từ 19/11 đến 18/12/2025.
Thương vụ này dự kiến dùng khoảng 800 tỷ đồng từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối gần 12.600 tỷ đồng theo báo cáo tài chính 2024.
Tập đoàn Quản lý tài sản T-Corp (TVC) cũng cho biết đã hoàn tất mua 14,46 triệu cổ phiếu trong tổng số 15 triệu cổ phiếu đăng ký từ ngày 6/10 đến 4/11, với giá trị khoảng 170 tỷ đồng, kéo vốn điều lệ giảm xuống dưới 1.000 tỷ đồng, còn hơn 96,1 triệu cổ phiếu lưu hành.
Nhựa Tân Đại Hưng (TPC) dự kiến trình ĐHĐCĐ bất thường đầu tháng 12 kế hoạch mua lại 5,7 triệu cổ phiếu nhằm giảm hơn 25% vốn điều lệ (từ 225 tỷ xuống 168 tỷ đồng), sử dụng thặng dư vốn cổ phần 77,2 tỷ đồng, với giá mua tối đa 13.500 đồng/cổ phiếu.
Mua cổ phiếu quỹ để làm gì dưới luật mới?
Trước thời điểm Luật Chứng khoán 2019 có hiệu lực, cổ phiếu quỹ là công cụ phổ biến giúp doanh nghiệp ổn định thị giá khi thị trường biến động: doanh nghiệp có thể mua vào khi giá thấp để hạn chế áp lực bán và bán ra khi điều kiện thuận lợi, thậm chí xem như nguồn huy động vốn linh hoạt.
Nhưng khung pháp lý hiện tại đã thay đổi đáng kể. Cổ phiếu quỹ mua vào phải hủy, đồng nghĩa doanh nghiệp mua là xác định giảm vốn điều lệ. Thẩm quyền cũng bị “siết” khi việc mua phải được ĐHĐCĐ thông qua thay vì HĐQT tự quyết tối đa 10% như trước.
Nhìn dưới góc độ tài chính, mua cổ phiếu quỹ hiện nay được xem là cách tái cấu trúc vốn. Việc giảm số lượng cổ phiếu lưu hành giúp cải thiện ngay các chỉ số như EPS, ROE, đồng thời BVPS có thể tăng khi lợi nhuận được phân bổ lên lượng cổ phiếu ít hơn. Ngược lại, tỷ lệ nợ/vốn chủ sở hữu (D/E) có thể tăng, buộc cổ đông nhìn nhận lại chiến lược và sức khỏe tài chính của doanh nghiệp trước khi đầu tư.
Với MWG, cổ phiếu đang ở vùng giá cao nhất từ tháng 4/2022. Chủ tịch Nguyễn Đức Tài khẳng định mục tiêu mua lại không phải để đỡ giá mà là chiến lược dài hạn nhằm nâng tỷ lệ sở hữu và tăng giá trị thực cho cổ đông. Công ty dành một phần lợi nhuận hằng năm cho hoạt động này, phản ánh dòng tiền mạnh.
Tại T-Corp (TVC), ban lãnh đạo đánh giá cổ phiếu đang giao dịch dưới giá trị sổ sách và việc mua lại nhằm củng cố niềm tin với nhà đầu tư. Công ty có lợi nhuận lũy kế hơn 300 tỷ đồng và dù bỏ ra khoảng 200 tỷ cho thương vụ, lãnh đạo vẫn khẳng định đủ nguồn lực để chia cổ tức 10% năm 2021 và tạm ứng thêm 6% vào cuối năm nếu kết quả kinh doanh 2025 thuận lợi.
Nhựa Tân Đại Hưng lại tập trung vào tái cấu trúc hơn là nâng chỉ số. Trước sức ép ngày càng lớn từ doanh nghiệp Trung Quốc khiến Công ty phải giảm giá bán và ghi nhận lỗ năm 2023, TPC coi việc mua cổ phiếu quỹ và giảm vốn điều lệ là bước giảm áp lực lên tỷ suất lợi nhuận, thu hẹp lượng cổ phiếu lưu hành về mức 15–17 triệu đơn vị và tạo điều kiện để quay lại chia cổ tức trong tương lai.
Tuy nhiên, thị trường vẫn xuất hiện các trường hợp mua nhằm ổn định thị giá. Gemadept (GMD) được cổ đông thông qua kế hoạch mua 21 triệu cổ phiếu quỹ tại ĐHĐCĐ 2025, chỉ triển khai khi thị giá thấp hơn 1,5 lần giá trị sổ sách, tương đương khoảng 45.000 đồng/cổ phiếu.
Kế hoạch được đưa ra trong bối cảnh đợt bán tháo do yếu tố thuế quan đầu tháng 4 kéo giá GMD rơi về 42.000 đồng – mức thấp nhất từ tháng 9/2023. Khi đó, ban lãnh đạo tin rằng thị giá không phản ánh đúng giá trị doanh nghiệp. Tuy hiện cổ phiếu đã hồi phục lên 60.000–63.000 đồng, Công ty chưa cần kích hoạt phương án.
Khung pháp lý mới khiến câu chuyện cổ phiếu quỹ thay đổi rõ rệt: từ công cụ hỗ trợ ngắn hạn trở thành giải pháp tái cấu trúc tài chính, hướng đến tối ưu giá trị dài hạn cho cổ đông. Tác động của chiến lược này tích cực hay không phụ thuộc vào sức khỏe dòng tiền, triển vọng tăng trưởng và cam kết của ban lãnh đạo đối với quyền lợi cổ đông.
PL