Phát biểu tại tọa đàm, ông Lưu Hoàng Long, Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), cho biết bản quyền truyền hình hiện là một trong những thách thức lớn nhất của ngành nội dung số. Về quản lý Nhà nước, lĩnh vực này thuộc thẩm quyền của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, song có mối liên hệ chặt chẽ với chức năng của Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan.

Do đó, các bộ, ngành đang đẩy mạnh cơ chế phối hợp liên ngành, hướng tới xây dựng hệ thống quản lý và bảo vệ bản quyền đồng bộ trong môi trường số.

Trên thực tế, dù các nhà mạng thường xuyên áp dụng biện pháp chặn tên miền, nhưng chỉ sau thời gian ngắn, các nền tảng vi phạm lại xuất hiện trở lại bằng cách thay đổi đuôi tên miền hoặc chuyển sang các ứng dụng di động, khiến việc kiểm soát ngày càng khó khăn.

Theo ông Lưu Hoàng Long, trở ngại lớn nhất hiện nay nằm ở mô hình vi phạm xuyên biên giới. Các đối tượng thường đặt máy chủ tại những quốc gia có quy định lỏng lẻo về bản quyền và sử dụng tên miền quốc tế, gây khó cho công tác xử lý.

Ông cho rằng việc chặn tên miền đơn thuần mới chỉ giải quyết phần ngọn, giống như “đuổi hình bắt bóng”, khi các website có thể thay đổi địa chỉ truy cập chỉ trong vài phút.

Để xử lý tận gốc, ông Long nhấn mạnh vai trò của việc thực thi trách nhiệm đối với các đơn vị cung cấp dịch vụ trung gian (ISP) theo Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi. Theo đó, các nhà cung cấp Internet, nền tảng lưu trữ và cho thuê máy chủ cần tham gia một cách thực chất hơn. Khi chủ sở hữu quyền cung cấp đầy đủ bằng chứng vi phạm, các đơn vị trung gian phải có trách nhiệm ngắt dòng dữ liệu vi phạm ngay lập tức, thay vì chờ đợi các thủ tục hành chính kéo dài.

Cũng tại tọa đàm, Cục Sở hữu trí tuệ cho biết đang phối hợp chặt chẽ với các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Khoa học và Công nghệ cùng lực lượng an ninh mạng để xây dựng các bộ lọc kỹ thuật tự động. Giải pháp này tập trung vào việc nhận diện hành vi vi phạm và triệt tiêu nguồn thu quảng cáo – nguồn sống chính của các trang phim lậu và bóng đá lậu – thay vì chỉ chặn lọc từng website riêng lẻ.

Bên cạnh các biện pháp kỹ thuật và cưỡng chế, cơ quan quản lý đặc biệt nhấn mạnh vai trò của truyền thông trong việc thay đổi thói quen người dùng. Việc tiếp tục xem nội dung miễn phí trên các nền tảng lậu không chỉ gây thiệt hại kinh tế cho nhà sản xuất mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thông tin, nhiễm mã độc cho thiết bị cá nhân.

Theo Cục Sở hữu trí tuệ, chỉ khi người tiêu dùng chủ động quay lưng với các hành vi vi phạm bản quyền, môi trường sáng tạo số tại Việt Nam mới có thể phát triển bền vững.

Khang Nguyễn